
Enerji meselesi tüm Sahel ülkeleri için en fazla üstünde durulan konulardan biri. Temmuz 2023’teki darbeyle başa gelen Tchani hükümeti ile o tarihten beri anlaşmazlık yaşayan Çin Ulusal Petrol Şirketi, cunta yönetimi ile buzları eritmeye başladı.
Yaklaşık üç yıldır süren sürekli gerginliğin ardından, rejim birkaç hafta önce CNPC çalışanlarının Niamey’deki ofislerine dönmelerine izin vermeye karar verdi. Şirket, devletle yaşanan krizin doruk noktasında, iki yıl önce bu binadan tahliye edilmişti. CNPC daha sonra çalışanlarının bir kısmını ülkenin doğusundaki Agadem petrol sahasına taşımayı ve diğerlerini Pekin’deki genel merkezine geri göndermeyi tercih etmişti.
Africa Intelligence’ın ( AI, 04/06/26 ) bildirdiğine göre, CNPC’nin boru hattıyla Benin’e ihraç edilen ham petrolün hükümete düşen payını satmaya devam edeceği de artık kesinleşmiş görünüyor. Aylarca süren belirsizlik döneminde, çeşitli iktidar çevrelerinde özel tüccarların kullanılması fikri yaygın olarak desteklenmişti ancak uygun bir yolun bulunamaması sonucunda CNPC’nin yeniden aktifleşmesine izin verildi.
Çinli büyük petrol şirketi, arasında Agadem sahaları; Nijerya sınırındaki Zinder kasabasındaki rafineri ve üretim sahalarından gelen boru hattı ve Benin’deki Sémè limanına giden ihracat boru hattından oluşan ülkenin tüm petrol altyapısını işletiyor. Üretim şu anda günde yaklaşık 100.000 varil civarında ve bu miktarın neredeyse %80’i ihraç ediliyor. Geri kalan ham petrol, 2011 yılında açılan Zinder tesisinde rafine edildikten sonra iç piyasada kullanılıyor.
Birkaç hafta önce Romuald Wadagni’nin Benin cumhurbaşkanı seçilmesi, Cotonou ve Niamey arasındaki gerilimleri hafifletti ve bu iyileşme adımının iki ülke arasındaki kamyon trafiği için hayati bir güzergah olan Nijer Nehri üzerindeki sınır kapısının yeniden açılmasını sağlayabileceği konuşuluyor. Bu önemli gelişmede Wadagni’nin, 2 Haziran’da ilk yurtdışı ziyaretini Nijer’e gerçekleştirmesi de ciddi bir etken oldu.
Nijer yönetiminin bir önceki Benin Başkanı Talon’u sürekli olarak Fransa ile işbirliği yapmakla suçlandığı biliniyordu. Hatta Tchiani’ye göre kendisine yapılması planlanan karşı darbe Benin’de planlanmıştı. Ancak iktidar değişikliği sonrasında Benin ile Nijer arasındaki buzların da erimeye başladı görüldü. Nitekim 2023 darbesinden birkaç gün sonra Talon, iki ülke arasındaki köprü yeniden açılana kadar topraklarından geçen petrol boru hattının faaliyete geçirilmesini reddettiğini defalarca dile getirmişti.
Kaynak: African Intelligence